Vườn xuân Trung Nam Bắc

Tác phẩm “Vườn xuân Trung Nam Bắc”. Với kích thước lớn (200 x 540 cm), tác phẩm bao gồm 09 tấm sơn mài ghép lại theo bố cục ngang.

Với bút pháp mạnh mẽ, phóng khoáng, mọi sự vật dường như thu lại trong một bố cục lớn có tính bao quát cao của “Vườn xuân Trung Nam Bắc”. Chi tiết các sự vật và danh tính sự vật dường như được xóa bỏ trong không gian của một thế giới siêu thực, để rồi khái quát lên thành cái tổng thể, thành cái hiện thực bởi chính hình khối và động tác. Khó có thể nhìn rõ khuôn mặt của các cô gái, khó có thể nắm bắt dáng điệu hay động tác của họ, nhưng mỗi nhân vật vẫn toát lên được cái thần, cái đẹp trong sự hài hòa. Nguyễn Gia Trí khai thác triệt để không gian hai chiều với bố cục tác phẩm dàn ngang với nhiều mảng trống, tuy vật cảnh vật trong tác phẩm rất thống nhất, nhịp nhàng trong sự uyển chuyển, linh động giữa các tiết tấu của tĩnh và động. Với thủ pháp để lộ nền son phối hợp với các màu chủ đạo truyền thống là đỏ, đen, vàng, trắng…qua kỹ thuật của Nguyễn Gia Trí, các sắc độ trở nên phong phú, nông sâu trong đa tầng, đa chi tiết của mỗi lớp sơn. Đặc biệt, kết cấu sắc độ thêm kỳ ảo khi phối hợp với kỹ thuật xử lý vỏ trứng nhòe mờ, tạo nên một vẻ đẹp huyền ảo rất riêng. Tác phẩm mang một hàm ý biểu trung rất cao ẩn sau hình ảnh mô tả các thiếu nữ của ba miền Trung, Nam, Bắc trong không khí ngày xuân, đó là lời nguyện cầu cho sự thống nhất, độc lập của dân tộc.

Với kỹ thuật sơn mài điêu luyện, tư duy tạo hình cao, cảm xúc thẩm mỹ mạnh mẽ trong sự thống nhất và liên tục, tác phẩm “Vườn xuân Trung Nam Bắc” là sự đúc kết, tổng hợp mọi thành tựu nghệ thuật trong nửa thế kỷ tìm tòi, sáng tạo và cống hiến cả cuộc đời của họa sĩ Nguyễn Gia Trí dành cho sơn mài.

Tác phẩm được thực hiện trong 20 năm, từ 1969 đến 1989 và là tác phẩm cuối cùng của danh họa Nguyễn Gia Trí. Tác phẩm được Nhà nước công nhân là Bảo vật Quốc gia ngày 30/12/2013.